Η «ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΔΑΡΟΥΣΑ» (Μικρά κι ασήμαντα ?)

(Η στήλη ανανεώνεται ανά τακτά διαστήματα χρονολογικά ταξινομημένη κατά προσέγγιση)

 

~ Το νησί που χρησιμοποιήθηκε περισσότερο από τα υπόλοιπα νησιά ως τόπος εξορίας ήταν ο Άγιος Ευστράτιος (Αη Στράτης). (1928-1962).

~ Οι δηλώσεις μετανοίας ήταν έμπνευση του στρατιωτικού κι ανωτάτου κυβερνητικού στελέχους της 4ης Αυγούστου, Κωνσταντίνου Μανιαδάκη.

~ Ο Χίτλερ απαγόρευε στις γερμανίδες να εργάζονται στις βιομηχανίες.

~ «ΕΙΣΑΓΩΜΕΝΑ» ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΑ                                   

Στην Ιταλία του Μπενίτο Μουσολίνι ένα από τα πιο γνωστά βασανιστήρια που χρησιμοποιούσαν οι αρχές ήταν η υποχρεωτική κατάποση ρετσινόλαδου. Απόρροια  αυτής της υπερβολικής κατανάλωσης από τους αντιφρονούντες ήταν η έντονη διάρροια και αφυδάτωση. Η πρόσμιξη με βενζίνη οδηγούσε αρκετές φορές στο θάνατο. Το συγκεκριμένο βασανιστήριο εφαρμόστηκε και από το καθεστώς του Ιωάννη Μεταξά.

~ Μέχρι το 1940 πέντε αμερικανοί πολίτες υπηρέτησαν εθελοντικά τα στρατεύματα του Χίτλερ.

~ ΟΙ «ΓΕΡΜΑΝΟΦΙΛΟΙ»

Στις 3 Ιουνίου 1940 ο Ιωάννης Μεταξάς εκτοπίζει τον υποστράτηγο Κωνσταντίνο Πλατή, συνεργάτες αυτού και μέλη της Ε.Ο.Ν ως γερμανόφιλους και κλείνει τη γερμανόφωνη εφημερίδα τους. Οι γερμανόφιλοι παρέμειναν εξόριστοι μέχρι την είσοδο των γερμανών στην Αθήνα.

~ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΕΣ ΜΕ ΤΟ ΧΙΤΛΕΡΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ                                    

«Για άλλη μια φορά η θλιβερή συνωμοσία των διεφθαρμένων πολιτικών άπληστων οικονομικών μεγιστάνων έκανε την εμφάνισή της για τους οποίους ο πόλεμος είναι ένα ευπρόσδεκτο μέσο της ενίσχυσης των κερδών.(…) Εβραίοι, τέκτονες, αμυντικοί βιομήχανοι, κερδοσκόποι πολέμου, διεθνείς έμποροι και χρηματιστές (καιροσκόποι αγορών) βρήκαν πολιτικούς παλιανθρώπους, τυχοδιώκτες και ματαιόδοξους. Νιώθω μια εσωτερική αηδία γι αυτό». Αδόλφος Χίτλερ σε ομιλία του στο Reichstag στις 19 Ιουλιου 1940. Οι κολοσσοί  Simens, Kodak, Hugo, Boss, Coca-Cola, Ford, ITT, IBM, Standard Oil, Nestlé, BWM, Allianz, Krupp, General Motors Volkswagen, Bayer συνεργάστηκαν τόσο καλά με το χιτλερικό καθεστώς, όσο και πριν και μετά απ’ αυτό.

~ «ΣΦΕΝΤΟΝΕΣ»

Ο λαογράφος και πανεπιστημιακός Δημήτριος Λουκάτος (1908-2003) περιγράφει στο βιβλίο του «Οπλίτης στο Αλβανικό μέτωπο» [2001] : «Παρασκευή 14/2/1941. Παίρνω τη ξηρά τροφή και περνάω για οπλισμό από τον αποθηκάριο. Θα βαδίσουμε λέει δυο μέρες. Μας δίνουν ψωμί, τυρί, σύκα και σταφίδες. (Τα γλυκούδια τα δίνουν πάντα σ’ αυτούς που τους στέλνουν στα χειρότερα.) Τι κατάντημα όμως το ζήτημα του οπλισμού. Εφεύγαμε 75 άνδρες για την πρώτη γραμμή και μόνο οι 52 είχανε ξίφος. Τα τουφέκια επίσης των μισών δεν είχανε λουρί και τα δένανε στον ώμο με σπάγγους. Φυσίγγια μας έδωσαν με οικονομία, 25 του καθενός. Αυτή η μιζέρια εδώ πάνω με αγανακτούσε. Αυτή είναι λοιπόν η θαυμάσια προπαρασκευή, ο τέλειος εξοπλισμός, η φορολογία για την εθνική άμυνα̈́; Τι λιγότερο είχαν από εμάς οι πολεμιστές του 1907, ή του 1912-13; Τα παιδιά σκέφτονται κι αυτά και σχολιάζουν: ‘Ε ρε Ψωροκώσταινα, δε μας έστελνες καλύτερα σφεντόνες  που ‘ναι εύκολες και φτηνές;’»

~ ΤΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

«Στην τάξη μας είχαμε μόνο έναν μαθητή και μόνο έναν-δυό δασκάλους οπαδούς της 4ης Αυγούστου σε όλο το κολλέγιο και γι αυτό το λόγο καθυστερούσε η οργάνωση νεολαίας του Μεταξά. Τελικά ύστερα από πιέσεις δύο ετών, το καθεστώς κατόρθωσε να επιβάλει την Ε.Ο.Ν. Η καζούρα που έπεφτε σε όλες τις εκδηλώσεις της ήταν εντυπωσιακή. Χαρακτηριστικό το τραγούδι που χορεύαμε ακόμα και μέσα στην τάξη. ‘Όλως ανιδιοτελώς κι έτσι χάριν γούστου να χέσουμε τον Μεταξά και την 4η Αυγούστου’ υπό το αυστηρό βλέμα του βενιζελικού διευθυντή». Γεώργιος Μυλωνάς (πρώην υπουργός και απόφοιτος του κολλεγίου Αθηνών). «Tον Μάη του 1939 ο Ιωάννης Μεταξάς προσήλθε αιφνιδιαστικά στο κολλέγιο για να ελέγξει τη λειτουργία του. Παρακολούθησε ορισμένες διδασκαλίες μαθημάτων κι επιθεώρησε τους μαθητές οι οποίοι έψαλλαν τον ύμνο της 4η Αυγούστου, τον ύμνο της νεολαίας και τέλος τον εθνικό ύμνο. Όταν φτάσαμε στη λέξη «Λευτεριά» ύψωσαν τον τόνο και είχε γίνει σαν τύμπανο το κολλέγιο. Φαντάζομαι κάτι να κατάλαβε». Γεώργιος Φυλακτόπουλος ( διεθυντικό στέλεχος του κολλεγίου Αθηνών ). Η Ε.Ο.Ν. διαλύθηκε τυπικά το 1941.

~ Η κυβέρνηση του Ι.Μεταξά τήρησε απόλυτα μυστική την πραγματογνωμοσύνη του τορπιλισμού της «Ελλης» η οποία τελικά δημοσιεύτηκε με φωτογραφίες δύο ημέρες μετά την έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέμου.

~ «Δεν υπάρχουν έλληνες κομμουνιστές. Όταν κανείς γίνει συνειδητός κομμουνιστής παύει να είναι έλληνας». Στρατής Μυριβήλης [1982 – 1969] (Λογοτέχνης – Ακαδημαϊκός)

~ Η μεγαλύτερη αεροπορική επιδρομή στην Ιστορία θεωρείται η μάχη της Κρήτης. Οι γερμανικές δυνάμεις των Αλεξιπτωτιστών δεν ξαναχρησιμοποιήθηκαν μέχρι το τέλος του πολέμου.

~ Η ΠΡΩΤΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Η πρώτη αντιστασιακή οργάνωση γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη με το όνομα Ελευθερία εκδίδοντας την ομώνυμη εφημερίδα και σχηματίζοντας δύο ένοπλες ομάδες, τον «Αθανάσιο Διάκο» και τον «Οδυσσέα Ανδρούτσο». Το ιδρυτικό καταστατικό της φέρει ημερομηνία 15/ 5/1941,με πρωτοβουλία των Παρασκευά Μπάρμπα (ΚΚΕ), Απόστολου Τζανή (ΚΚΕ), Ιωάννη Πασαλίδη (Ελληνικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, ΕΔΑ), Σίμου Κερασίδη (ΚΚΕ), Αθανάσιου Φείδα (Αγροτικό Κόμμα), Ιωάννη Ευθυμιάδη (Δημοκρατική Ένωση) και του απόστρατου συνταγματάρχη του 1935 Δημήτριου Ψαρρού. Ο τελευταίος εκτελέστηκε από ελασίτες τρία χρόνια αργότερα και ο Κερασίδης από Παοτζήδες το 1943.

~ Τις πρώτες μέρες που οι γερμανοί εισέβαλαν στην Αθήνα, διαβάζουμε «στην Ελλάδα του Χίτλερ» του Mark Mazower: «Στα προάστια ένας παπάς που κουβαλούσε ομπρέλα γλίτωσε παρά τρίχα από οργισμένους αγρότες και κληρωτούς που τον πέρασαν για ξεμοναχιασμένο γερμανό αλεξιπτωτιστή.»

~ «Οι γερμανοί στρατιώτες ορμούσαν στις γύρω νεραντζιές, έκοβαν νεράντζια και τα έτρωγαν! Ποιος ξέρει γιατί έγινε αυτό, ίσως να τα πέρασαν για πορτοκάλια…» (Ιάκωβος Βαγιάκης)

~ Ένας αμερικανός, ο Ραλφ Κεντ, που ζούσε στην Ελλάδα σε συνέντευξή τους στις 3-8-1941 είπε ότι «θα μπορούσε να συμβεί κάτι στο στιλ της Γαλλικής Επανάστασης στην Ελλάδα γιατί οι φτωχοί στην κυριολεξία πέθαιναν της πείνας».

~ Τα αρχικά της αντιστασιακής αντικομμουνιστικής οργάνωσης Ρ.Α.Ν. σημαίνουν Ρωμυλία, Αυλών, Νήσοι (τα Δωδεκάνησα).

~ «Οι γερμανοί πήραν από τους έλληνες ακόμα και τα κορδόνια τους και τώρα θέλουν να ρίξουν σε μας το φταίξιμο για την οικονομική κατάσταση» είχε σχολιάσει ο Μουσολίνι. (Από το ημερολόγιο του Τσιάνο.)

~ Το 1942 ο πεζογράφος Κοσμάς Πολίτης αναγκάστηκε να πουλήσει το σπίτι του σε μαυραγορίτη με την προϋπόθεση να παραμείνει σ’ αυτό ως ενοικιαστής.

~ Όταν μια συμμαχική αποστολή έφερε ηλεκτρικά φώτα σε ένα ορεινό χωριό, οι γριές προσπάθησαν να τα φυσήξουν για να σβήσουν! Mark Mazower – Στην Ελλάδα του Χίτλερ [1994]

~ «Ίσως εγώ μπορώ καλύτερα απ’ οποιονδήποτε άλλον να συμμεριστώ τα αισθήματά σας για έναν τόπο όπου γεννήθηκαν όλα όσα σήμερα αποκαλούμε ανθρώπινο πολιτισμό.» Αδόλφος Χίτλερ προς Μουσολίνι, όταν ο τελευταίος προβληματιζόταν για την άσχημη οικονομική κατάσταση της Ελλάδας. Ο Χίτλερ, επίσης του είπε ότι τον ζηλεύει που επισκέφθηκε την Ακρόπολη στη μοναδική επίσκεψη του ιταλού δικτάτορα στην Αθήνα στις 20 Ιουλίου 1942.

~ ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΟΜΠΟΛΑΣ

O Γιώργος Μπόμπολας γεννήθηκε το 1928 στον Πειραιά με καταγωγή από την Μεσσηνία και την Λακωνία. Ο πατέρας του ήταν αντάρτης του ΕΛΑΣ και πολέμησε στην Εθνική Αντίσταση. Ο ίδιος ο Γιώργος Μπόμπολας συνελήφθη σε ηλικία 14 ετών από τους Γερμανούς επειδή έγραφε συνθήματα υπέρ της Αντίστασης σε τοίχους στην Καστέλλα. Συνέχισε την δράση του ως μέλος της ΕΠΟΝ. Ο πατέρας του ήταν δημόσιος υπάλληλος και λόγω της συμμετοχής του στο ΕΑΜ εστάλη, μετά τα Δεκεμβριανά, εξόριστος στην Ελ Ντάμπα της Αφρικής.

«ΓΚΑΖΟΤΕΝΕΚΕΔΕΣ ΜΕ ΧΕΛΩΝΕΣ»

Σύμφωνα με τον παπά–Ανυπόμονο, τις πρώτες μέρες που ο Άρης Βελουχιώτης βγήκε στο βουνό, αυτός και η ολιγομελής ομάδα του, λόγω έλλειψης τροφίμων, σιτιζόντουσαν με χελώνες τις οποίες βράζανε μέσα σε γκαζοτενεκέδες πετρελαίου.

~ Ο ΓΟΡΓΟΠΟΤΑΜΟΣ ΑΡΓΗΣΕ ΔΥΟ ΜΗΝΕΣ

Μπορεί να γιορτάζουμε την επέτειο του Γοργοπόταμου κάθε 25 Νοεμβρίου, όμως η ανατίναξή της γέφυρας που προκάλεσε τότε τον θαυμασμό όλης της κατεχόμενης Ευρώπης, δεν είχε ουσιαστικές επιπτώσεις στο βορειοφρικανικό μέτωπο κι αυτό γιατί οι σύμμαχοι είχαν ήδη κερδίσει τις δυνάμεις του Ρόμελ στο Ελ Αλαμέϊν που μετατοπίσθηκαν δυτικότερα. Η επιχείρηση έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί δύο μήνες νωρίτερα για να καθυστερήσει ο ανεφοδιασμός του άξονα στη Β.Αφρική. Ο στρατηγός Μέσης Ανατολής Μοντγκόμερι έριξε τις ευθύνες γι αυτήν την αργοπορία στη SOE (Επιχειρήσεις Ειδικών Αποστολών) και ο στρατιωτικός ιστορικός και στελέχος των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών Michael Richard Daniell Foot δικαιολογήθηκε με τη σειρά του στο βιβλίο του για τη SOE, ότι έφταιγε το ελληνικό οδικό δίκτυο  και οι αντιπαλότητες ΕΛΑΣ κι ΕΔΕΣ.

~ «Η μαύρη αγορά παρ’ όλο που επέτρεψε τη ληστρική εκμετάλλευση και τον πλουτισμό προσώπων με αμφίβολη ηθική ακεραιότητα, έσωσε το δίχως άλλο από βέβαιο θάνατο λόγω πείνας το μεγαλύτερο μέρος των μεσαίων στρωμάτων στα μεγάλα αστικά κέντρα.» Ταγματάρχης Α. Τσαουσόπουλος, διευθυντής μεταφορών για την επιτροπή του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού στην Αθήνα.

ΕΛ ΑΛΑΜΕΙΝ

Η κρισιμότερη επίθεση των συμμάχων στο  Ελ Αλαμέϊν ξεκίνησε στις 9:30 μ.μ. της 23ης Οκτωβρίου 1942 με τον Ρόμμελ να απουσιάζει στη Γερμανία με αναρρωτική άδεια. Οι στρατιώτες του ψάχνουν τον αντικαταστάτη του, τον στρατηγό  Georg Stumme που πεθαίνει από καρδιακή προσβολή καθώς σπεύδει στην πρώτη γραμμή και το πτώμα του βρίσκεται μία μέρα μετά. Έτσι για πάνω από ένα 24ωρο το Άφριχα Κορ έμεινε χωρίς ηγέτη. Όταν  η «αλεπού της ερήμου» επιστρέφει στις 25 Οκτωβρίου για να οργανώσει την αντεπίθεση ήταν πια αργά.

~ Στις 2 Φεβρουαρίου 1943 τελείωσε η μάχη στο Στάλινγκραντ. Το γεγονός μαθεύτηκε στις ελληνικές πόλεις δύο μέρες αργότερα, την ίδια ακριβώς μέρα που εκτελέστηκε ο Κώστας Περρίκος της Π.Ε.Α.Ν. από το γερμανικό απόσπασμα στο Σκοπευτήριο για την ανατίναξη των γραφείων της ναζιστικής ΕΣΠΟ.

~30 Οκτωβρίου 1943. Οι Γερμανοί κρέμασαν δύο  μαυραγορίτες  λαδέμπορους στην πλατεία Αγάμων (πλατεία Αμερικής) για να εκτονώσουν την κατάσταση  με επιγραφή «αισχροκερδείς – εχθροί του Λαού» για τα ματια του κόσμου…που πανηγύριζε.

~ Ο Πάνος Δουλγεράκης, υπεύθυνος της Ο.Π.Λ.Α. Ανατολικού τομέα, σκοτώθηκε σε συμπλοκή με Γερμανούς και ταγματασφαλίτες, σκοτώνοντας τρεις από αυτούς στις 12/5/1944 στην Τούμπα. Γιώργος Καφτατζής «Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης τον καιρό της κατοχής».

~ Η ιταλική πόλη Ρίμινι τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 1944 δέχθηκε κατά την ομώνυμη μάχη 1.470.000 οβίδες πυροβολικού μόνο από τις χερσαίες συμμαχικές δυνάμεις.

~  «…ΚΑΙ ΤΑ ΧΡΩΣΤΑΜΕ ΑΚΟΜΑ»

Ο Εddie Myers στις 25 Αυγούστου 1943 σε έκθεσή του προς Κάϊρο επισημαίνει οτι «οι Έλληνες είναι Ασιάτες. Δεν είναι Ευρωπαίοι. Δεν μπορείς να τους κρίνεις σύμφωνα με τα δικά μας ηθικά μέτρα και σταθμά. Ακόμα δεν έχω συναντήσει ένα τίμιο Ελληνα. Δεν μπορείς να τους εμπιστεύεσαι. Πρέπει πάντα να σκεφτεί κανείς, τι απώτερα κίνητρα έχουν». Ο ίδιος περιγράφει στο βιβλίο του ότι όταν πρόσφερε στον Βελουχιώτη σακουλάκι με λίρες (μικρότερο από του Ζέρβα), ο Άρης καλεί τον Περικλή (Γιώργο Χουλιάρα) για να γράψει και κατόπιν να υπογράψει ο ίδιος, μια απόδειξη προκειμένου, όπως λέει «να μην μας τα ζητάτε διπλά και τρίδιπλα μετά την Απελευθέρωση, όπως τα δάνεια της Επανάστασης του 1821, που τα ξεπληρώσαμε τρεις και τέσσερις φορές και τα χρωστάμε ακόμα».

~ Ο «ΓΩΓΟΣ»

Ο Στάθης Τουρνάκης (ΠΕΑΝ-ΡΑΝ-ΕΔΕΣ) αναφέρει στο βιβλίο του «ΠΕΑΝ Οι Βομβιστές της Ελευθερίας» ότι στις 12/8/1943 ένας ομαδάρχης μιας προδοτικής ομάδας ονόματι Γώγος με καμμιά σαρανταριά γκεσταπίτες μπήκε μέσα στην Εβραϊκή συναγωγή (στην Αθήνα) και πλιατσικολόγισαν τα πάντα. Πέντε εβραίοι που βρέθηκαν εκεί μέσα ξυλοκοπήθηκαν αγρίως.

~ Ο ΑΓΩΝΑΣ ΕΙΝΑΙ ΣΤΙΣ ΠΟΛΕΙΣ (?)

«Αγώνας δεν είναι αυτός (…) ο αγών έγινε και γίνεται στα πεζοδρόμια της Αθήνας (…). Αν ξέραμε τον αγώνα του βουνού, ποτές δε ξεκινούσαμε, ποτές δεν ερχόμαστε, ποτές δεν αφήναμε την πόλη. Δε ξέρει κανένας απ’ αυτούς τι θα πει να γυρνάς με το πιστόλι στην τσέπη μες στην Αθήνα, τι θα πει κατοχή, Γκεστάπο, Φελτ-ζενταμερί, SS, καραμπινερία, πεζοδρόμιο, διαδήλωση, μοίρασμα προκηρύξεων, βάψιμο, νυχτερινές επιχειρήσεις. Δεν έτυχε να πέσει στο κρεβάτι του για ύπνο και να συλλογιστεί πως υπάρχουν πολλές πιθανότητες να μη ξυπνήσεις πια, να μη ξανασηκωθείς. Δε ξέρει αυτός τι θα πει σκλαβιά, νυχτερινή έφοδος, Χαϊδάρι, τροτοβάθμια ανάκριση SS, γερμανική περίπολος με πολιτικά.» Από το ημερολόγιο του εδεσίτη Φαίδωνα Μαηδώνη. Την ίδια περίπου άποψη, αλλά από το άντίπαλο στρατόπεδο είχε και το ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ, Δημήτρης Βλαντάς [1908 – 1985]. «Οσοι πάνε στο βουνό είναι οι δειλοί που φοβούνται την πάλη στις πόλεις και στα εργοστάσια». Πάραυτα το 1947 ο ίδιος δεν απέφυγε το βουνό όπου εκεί χρίστηκε υπουργός Γεωργίας και αργότερα Στρατιωτικών της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης.

~ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ

Η χαρτοπαιξία δεν ήταν μόνο διαδεδομένη στις πόλεις αλλά και στην Ελεύθερη Ελλάδα. Χαρακτηριστική είναι η «Διαταγή του ΕΛΑΣ 19-11-43, ΓΣ Επιτελείον- Γραφείον ΙΙ- Τμήμα Πολιτικού, Αριθμ. 2721» που καυτηριάζει τη χαρτοπαιξία στην οποία μετέχουν ακόμα και Εαμίτες «υπεύθυνοι». Υπογράφουν οι Σαράφης, Σιάντος και από το Π. Γραφείο (Τ.Σ) Στρατής. (Ελεύθερη Ζωή, ΕΑΜ Λάρισας, φ. 1,25-12-43)

~ ΚΟΥΛΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ

Ο Κούλης Ιωάννου, μέλος της ΠΕΑΝ, δολοφονήθηκε την άνοιξη του 1944 από αστυνομικό κατά τη διάρκεια νυχτερινής εξόρμησης για αναγραφή συνθημάτων.

~ «ΣΑΝ ΕΝΑ ΔΟΧΕΙΟ ΜΠΕΝΖΙΝΑ»

«Μονάχα το απόγευμα περιδιαβάζοντας με τον Ανδρέα Εμπειρίκο, είδα κοντά στα Χαυτεία κάτι που δε μου άρεσε. Στο ξενοδοχείο Μαζέστικ, όπου η έδρα του ΕΔΕΣ, ένας όμιλος εδεσίτες στεκόταν στην πόρτα και στα παράθυρα ακίνητοι, με σφιγμένα τα δόντια και με τα πολυβόλα στραμμένα προς τα έξω. Στο αντικρινό πεζοδρόμιο και στο κατάστρωμα του δρόμου το εαμικό πλήθος τους προκαλούσε συνεχώς, όχι με βρισιές ή κοροϊδίες, αλλά απλώς και μόνο με τις κραυγές «ΕΑΜ! ΕΛΑΣ! Κάπα Κάπα Έψιλον!». Αυτοί σφίγγανε τα πολυβόλα χωρίς να μιλούν. Ο Εμπειρίκος μου εξήγησε πως αυτή η σκηνή διαρκούσε ακατάπαυστα από τις 8 το πρωί. Έφτανε ένα σπίρτο για να πάρει η Αθήνα φωτιά σαν ένα δοχείο μπενζίνα» έγραφε ο Γιώργος Θεοτοκάς στο ημερολόγιό του με ημερομηνία 13 Οκτωβρίου 1944.

~«ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΫΡΟΝ»

Ο ελασίτης και μετέπειτα σκηνοθέτης Μάνος Ζαχαρίας εξηγεί πως ονομάστηκε ο Λόχος των Φοιτητών, «Λόχος, Λόρδος Μπάϋρον» κατά τον Δεκέμβρη του 1944: «Δεν μας ξένισε το νέο όνομα, ακριβώς γιατί ο Λόρδος Βύρων είχε έλθει στην Ελλάδα να πολεμήσει και να πεθάνει. Εμείς σε υπερβατικό, πνευματικό επίπεδο, νοιώθαμε αυτή τη συγγένεια φέροντας το όνομά του. Τους Άγγλους τους πικάραμε με τον τρόπο αυτό, γιατί και τον Μπάϋρον τον είχαν πετάξει έξω απ’ την Αγγλία».

~Tο σπίτι του συγγραφέα Γρηγόριου Ξενόπουλου, στην οδό Ευριπίδου 38-42, ανατινάχτηκε στα Δεκεμβριανά από ελασίτες για την κατασκευή οδοφραγμάτων και είχε ως συνέπεια την καταστροφή ολόκληρου του λογοτεχνικού του έργου.

~ Οι απώλειες στα δεκεμβριανά ήταν 3.000 για τις δυνάμεις του Ελάς, 3.500 για τον στρατό της κυβέρνησης και 300 εγγλέζοι στρατιώτες περίπου. Συνολικά οι νεκροί και από τις δύο πλευρές, μαζί με τους αμάχους, υπολογίζονται περίπου σε 17.000.

~ O ηθοποιός Μίμης Φωτόπουλος (1913 – 1986) ήταν μέλος του ΕΑΜ και φυλακίστηκε στο στρατόπεδο Ελ Ντάμπα στην Αίγυπτο λόγω υποτιθέμενης συμμετοχής του στα δεκεμβριανά, αφού πρώτα συνελήφθηκε παραμονή πρωτοχρονιάς του 1945 στο Κολωνάκι όπου αναζητούσε εργασία σε καλλιτεχνικά στέκια. Επέστρεψε δύο μήνες μετά.

~ H ουγγροεβραία μητέρα του Gene Simmons, μπασίστα της διάσημης μπάντας των Kiss, είναι η μοναδική που επέζησε απ’ όλη την οικογένειά της στα γερμανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης.

~ Η Ρόζα Σάνινα (Roza Shanina) (1924 – 1945) είναι μια γυναίκα-θρύλος στη Ρωσία αφού ως ελεύθερη σκοπεύτρια (sniper) κατά τη διάρκεια του Β’Παγκοσμίου Πολέμου είχε 59 επιβεβαιωμένους θανάτους γερμανών στρατιωτών. Σκοτώθηκε σε μάχη από οβίδα. Το όνομά της το πήρε από τη Ρόζα Λούξεμπουργκ.

~ Ο γνωστός ηθοποιός Charles Bronson (1921 – 2003) υπηρέτησε την αμερικανική αεροπορία και το 1945 συμμετείχε σε 25 αεροπορικούς βομβαρδισμούς ως πυροβολητής στα νησιά της Ιαπωνίας όπου και τραυματίστηκε. Ο έλληνας Τέλης Σαβάλας (1922 – 1994) υπηρέτησε περίπου την ίδια περίοδο στο State Department.

~ Μετά την απελευθέρωση του Βελιγραδίου από τις κομματικές δυνάμεις εκτελέστηκαν 105 άτομα, συνεργάτες των Γερμανών. Πέντε πρώην υπουργοί εκτελέστηκαν, τρεις καταδικάστηκαν σε μακροχρόνια φυλάκιση.

~ Στις εκλογές της 31ης Μαρτίου του 1946 οι χίτες συμμετείχαν με κόμμα υπό την ονομασία «Κόμμα Χ Εθνικής Αντίστασης». Συγκέντρωσε 1.848 ψήφους σε όλη την επικράτεια. Το Εθνικό Κόμμα του Ναπολέων Ζέρβα έλαβε 65.000 ψήφους και 20 έδρες. Η αποχή έφτασε το 50%.

~ΖΑΚΥΝΘΟΣ

Η Ζάκυνθος ήταν μία από της λίγες περιοχές της ελληνικής επικράτειας που δεν αιματοκυλίστηκε στον εμφύλιο. Όταν αρχίζει να γενικεύεται ο εμφύλιος γίνεται σύσκεψη στις 3/12/1947 στο Δημαρχείο Ζακύνθου και ο εκπρόσωπος της Χ (Δ. Ποταμίτης) υπέγραψε με τον εκπρόσωπο της Αριστεράς (Λ. Ζήβα) πρωτόκολλο μη βίας στο νησί.

~ Οι στρατιώτες του στρατηγού Kurt Student (Κούρτ Στούντεντ) (1890 – 1978) μετά τις κτηνωδίες και τις σφαγές του κρητικού πληθυσμού που διέπραξαν στον Αλικιανό και τις Σκηνές, ψυχαγωγήθηκαν αυθημερόν  σε κινηματογράφο των Χανίων. Ο ίδιος ο Student, που είχε διοριστεί προσωρινός κυβερνήτης της Κρήτης από τον Χίτλερ, καταδικάστηκε ως υπαίτιος το 1947 για εκείνα τα γεγονότα, σε πέντε χρόνια φυλακή. Αποφυλακίστηκε ένα χρόνο αργότερα για λόγους υγείας.

~ Ο αντικομμουνιστής Νικόλαος Μουσχουντής (1906-1958) ήταν αξιωματικός της Χωροφυλακής που υπηρέτησε κατά κύριο λόγο στη Θεσσαλονίκη, εξάρθρωσε τους μηχανισμούς της ΟΠΛΑ το 1947 και οδήγησε στα ισόβια δεσμά τον αριστερό δημοσιογράφο Γρηγόρη Στακτόπουλο για συνέργεια στη δολοφονία του αμερικανού δημοσιογράφου Τζορτζ Πολκ, μια απόφαση που αμφισβητήθηκε ιστορικά. Ακόμα ο Μουσχουντής ήταν λάτρης του ρεμπέτικου τραγουδιού με συλλογή περίπου 5.000 δίσκων και κουμπάρος του Βασίλη Τσιτσάνη.

~ ΚΑΠΟΙΕΣ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΣΕ ΣΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Στις 24 Νοεμβρίου 1947 περίπου 200 αντάρτες επιτέθηκαν στην πόλη της Αμαλιάδας απαλλοτριώνοντας ( σύμφωνα με το βιβλίο  «Ο Δημοκρατικός Στρατός Πελοποννήσου» του Γιάννη Λέφα ) από την Αγροτική Τράπεζα και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο 13εκ. δρχ. κι έκαψαν τα αρχεία της τράπεζας με αποτέλεσμα να διαγραφούν τα αγροτικά χρέη. Στις 31 Δεκεμβρίου 1947  ομάδα ανταρτών χτυπάει την Ανδρίτσαινα, εισβάλλει στο σπίτι του διευθυντή του Δημόσιου Ταμείου και τον υποχρεώνει ν’ανοίξει το χρηματοκιβώτιο που περιείχε 75 εκ. δρχ. Στα Καλάβρυτα στις 11 Απριλίου 1948 μετά από νικηφόρα 48ωρη μάχη του ΔΣΠ, η λεία ξεπερνάει κάθε προσδοκία. 430 εκ. δρχ.Ποσό αμύθητο για την εποχή. Την 24η του Μάη της ίδιας χρονιάς στην Κρέσταινα αφαιρούνται 7εκ. δρχ. από την Αγροτική Τράπεζα και φλέγονται και πάλι τα αρχεία για τα χρέη.

~ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΛΟΥΝΤΕΜΗΣ

Ο λογοτέχνης Μενέλαος Λουντέμης (1912-1977) που βρισκόταν εξοριστος στη Μακρόνησο απο το 1948 παραπέμφθηκε σε μία από τις δίκες του το 1956 και σε ερώτηση του προέδρου «απορώ πώς δεν υπογράψατε μια δήλωση για να σώσετε από τη δοκιμασία εσάς και το παιδί σας» απάντησε: «Χρειάστηκαν εκατομμύρια χρόνια για να γίνουν τα τέσσερα πόδια δύο. Δεν θα τα κάμω πάλι τέσσερα εγώ».

~ Η ΠΡΩΤΗ ΑΕΡΟΠΕΙΡΑΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η πρώτη αεροπειρατεία στον ελλαδικό χώρο (κι από τις πρώτες στον κόσμο) συνέβη στις 12 Σεπτεμβρίου 1948, όπου έξι νεαροί κομμουνιστές ανάγκασαν τον πιλότο της πτήσης Αθήνα-Θεσσαλονίκη με την απειλή ενός σουγιά κι ενός σπασμένου μπουκαλιού γκαζόζας ν’ακολουθήσει τον ποταμό Αξιό (για να μην τους παραπλανήσει) και να προσγειωθεί σε γιουκοσλαβικό έδαφος. Στόχος τους να συνταχθούν με τον ΔΣΕ. Κατέφυγαν σ’ αυτή τη λύση γιατί έιχαν κλείσει οι δίοδοι για το βουνό και  «ο Κλοιός» (εξ ου και η ομόνυμη ταινία) στένευε. Οι 21 επιβάτες (μεταξύ αυτών και ο βουλευτής Ιωάννης Αποστόλου) επέστεψαν με 5 ώρες περίπου καθυστέρηση στη Θεσσαλονίκη.

~ «Ε ΡΕ ΒΥΡΩΝ Μ’ ΕΦΑΓΕΣ!»

Ο Γιώργος Παπαδημητρίου («Βύρων»), 27 χρόνων, Διοικητής Τάγματος του Δημοκρατικού Στρατού, από τη Ρέτσανη καταδικάζεται από το Στρατοδικείο Λάρισας σε 31 φορές σε θάνατο, τον Σεπτέμβρη του ’49. Στην ίδια δίκη κατηγορούμενος είναι ο Νίκος Μπάλαλας, («Μπαντέκος»), 33 χρόνων, από την Τσαριτσάνη, 17 φορές σε θάνατο. Και ο «Μπαντέκος», λέει στον « Βύρωνα»: «Ε ρε Βύρων, μ’ έφαγες! Ταγματάρχης εσύ 31 φορές, ταξίαρχος εγώ, μόνο 17!»

~ THOREZ

Η ουκρανική πόλη Τόρεζ, πήρε το όνομά της από τον ηγέτη του γαλικού κομμουνιστικού κόμματος Μaurice Thorez (1900 – 1964),ο οποίος αρχικά διατήρησε μια σιωπηρή συμμαχία με τους Ναζί και μόνο μετά τον Ιούνιο του 1941, όταν ο Χίτλερ επιτέθηκε στην ΕΣΣΔ αποφάσισε μαζί με τα υπόλοιπα μέλη του ΚΚΓ τη σθεναρή αντίσταση εναντίον του κατακτητή.

~ Στις 21 Σεπτεμβρίου 1949 το ΔΝΤ ανήγγειλλε υποτίμηση της ελληνικής δραχμής.

~  Στις 20 Απριλίου 1949 συνέρχεται στο Παρίσι το πρώτο παγκόσμιο συνέδριο των οπαδών της Ειρήνης. Μεταξύ άλλων, το συνέδριο υιοθετεί το «περιστέρι» του καλλιτέχνη Πάμπλο Πικάσο ως σύμβολο των απανταχού κινημάτων της Ειρήνης.

~ Το «Λαϊκό Κόμμα», αν και ήταν πρώτο κόμμα στις εκλογές του 1950, στις εκλογές του 1952, οι οποίες διεξήχθησαν με πλειοψηφικό σύστημα, δεν εξελέγη κανείς υποψήφιος του.

~ ΝΕΚΡΟΣ ΕΑΜΙΤΗΣ ΑΠΟ ΧΩΡΟΦΥΛΑΚΕΣ ΕΝ ΕΤΗ 1980

Μπορεί οι εκτελέσεις κομμουνιστών να είχαν σταματήσει περίπου πριν τρεις δεκαετιές, όμως ο Εαμίτης Τάσος Μαγλαρίδης μέλος της ΠΕΑΕΑ Νεάπολης Θεσσαλονίκης, φαίνεται να είναι το τελευταίο θύμα της κρατικής καταστολής από εκείνη την ταραγμένη δεκαετία, αφού στις 28 Οκτωβρίου 1980 δέχτηκε ισχυρό χτύπημα στο κεφάλι από χωροφύλακες, στην προσπάθειά του μαζί με άλλους συναγωνιστές του να συμμετάσχει στον εορτασμό της εθνικής επετείου. Εκείνη την εποχή απαγόρευαν σε στελέχη του ΚΚΕ, παρελάσεις και καταθέσεις στεφάνων. Ο 76χρονος Τάσος Μαγλαρίδης άφησε την τελευταία του πνοή στο νοσοκομείο όπου είχε διακομιστεί μετά το δολοφονικό χτύπημα, στις 30 Νοεμβρίου.

Advertisements