Η εκτέλεση του ιατρού Σήφη Βαρδινογιάννη / (Βίλλυ, ο Γερμανός αντιφασίστας)

Στον Πειραιά, για μεγάλο διάστημα μετά την ερήμωση που ακολούθησε τη
σφαγή στην Κοκκινιά, οι ένοπλες οργανώσεις αναζητούσαν κι αυτές ευκαιρίες να ανακτήσουν την αυτοπεποίθησή τους και να ανταποδώσουν τα πλήγματα. Από τις αρχές Σεπτεμβρίου η ΟΠΛΑ άρχισε να καταστρώνει εκ νέου σχέδια για την εξόντωση του γιατρού Ιωσήφ (Σήφη) Βαρδινογιάννη. Σε ηλικία 55 ετών, ο αρχηγός του ΕΔΕΣ Πειραιά ήταν πρόσωπο με κύρος και υπόληψη στους πληθυσμούς των Κρητικών του Πειραιά, ενώ είχε ανακηρύξει εαυτόν πολέμιο του κομμουνισμού από την εποχή της διάσπασης του ΕΔΕΣ. Σε στενή συνεργασία με αντικομμουνιστικές οργανώσεις, την Ειδική Ασφάλεια και τους ίδιους τους Γερμανούς, βρισκόταν σχεδόν πίσω από κάθε διωκτική δράση κατά του ΕΑΜ στις γειτονιές του Πειραιά, ενεργώντας «σα Γερμανός και όχι σαν Έλληνας», ενώ ο Ριζοσπάστης τον ήθελε να έχει πρωτοστατήσει και στο Μπλόκο της Κοκκινιάς. Ίσως να μην είναι τυχαίο πως οι παλιοί Πειραιώτες τον θυμούνται καλύτερα με το παρωνύμιο «Βαρδουλογιάννης» που απέκτησε λόγω του βίαιου χαρακτήρα του.

 

Το φθινόπωρο του 1943, σε μια ενωτική προσπάθεια σύμπηξης μετώπου όλων των μη εαμικών οργανώσεων του Πειραιά απέναντι στο ΕΑΜ, μια ομάδα της Εθνικής Δράσης απευθύνθηκε στον Βαρδινογιάννη ο οποίος, λόγω της θέσης και της πολεμικής του ρητορικής λειτουργούσε ως σημείο αναφοράς. Εκείνος αρνήθηκε και δείχνοντας χαρακτηριστικά τα δύο περίστροφα που είχε στη ζώνη του, είπε στους νεαρούς επισκέπτες του: «Τα βλέπετε αυτά; Έχουν δέκα σφαίρες. Οι 9 είναι για τους κομμουνιστές και η μία για το βασιλιά…» (Μαγνητοφωνημένη συνέντευξη Παντελή Καλογιάννη,Εθνική Δράση Πειραιά)

Για ευνόητους λόγους ο Βαρδινογιάννης δεν απομακρυνόταν από την έδρα
του –την περιοχή της Ευαγγελίστριας στα «Κρητικά» του Πειραιά όπου και τα γραφεία του Συλλόγου Κρητικών Πειραιώς στην οδό Ελευθερίου Βενιζέλου–, διέθετε σωματοφυλακή και οπλοφορούσε πάντοτε. Η περιοχή ήταν δύσκολα προσπελάσιμη και η πρώτη προσπάθεια απέτυχε γιατί η ομάδα έγινε αντιληπτή από μακριά. Στη δεύτερη απόπειρα χρησιμοποιήθηκαν ως «μυστικά» όπλα ένα ασθενοφόρο που διέθεσε η οργάνωση του Νοσοκομείου Σαπόρτα για καμουφλάζ και ο «Βίλλυ», ένας
Γερμανός αυτόμολος που είχε κιόλας γράψει ιστορία στον ΕΛΑΣ Κοκκινιάς.
«Βίλλυ» ήταν  ένα από τα πολλά ψευδώνυμα του γερμανού σκληροτράχηλου αντιφασίστα Μπρούνο Κέλερ, θα ‘τανε δε θα ‘τανε 22-23 χρονών, ήταν λοχίας του γερμανικού πολεμικού ναυτικού κι όταν λιποτάκτησε προσχώρησε στον ΕΛΑΣ Πειραιά. Όταν το ‘σκασε και πέρασε στους δικούς μας, με το όπλο και ό,τι άλλο μπορούσε να κουβαλήσει, τον πήγανε στην Κοκκινιά

Στη νέα επιχείρηση συμμετείχε ολόκληρη η ομάδα της ΟΠΛΑ Παλιάς
Κοκκινιάς με αρχηγό το Σπύρο Καπαρέλη και μαχητές από τα Καμίνια για κάλυψη,σχεδόν όλοι τους ντυμένοι με γερμανικές στολές της Feldgendarmerie. «Ο Βίλλυ φόρεσε τη στολή αξιωματικού της Γκεστάπο και κατέφθασε με αυτοκίνητο στα γραφεία του Βαρδινογιάννη, (που ήταν στην Ελ. Βενιζέλου και Ζέας γωνία) ανέβηκε επάνω και του ζήτησε να τον ακολουθήσει αμέσως και επειγόντως στα γραφεία της Γκεστάπο. Παρουσίασε και κάποιο πλαστό χαρτί. Ήτανε τόσο πειστικός και τόσο βιαστικός που ο Βαρδινογιάννης τον ακολούθησε αμέσως ανύποπτος. Αλλά μόλις μπήκε στο αυτοκίνητο του Γερμανού αξιωματικού, είδε το…εσωτερικό του επανδρωμένο με φάτσες μόνο ελληνικές και μυρίστηκε την υπόθεση» (Μπενάς Τάκης, Της Κατοχής – Μνήμες μικρές σαν χρέος).

Κατηφόρισαν μέσα σε αυτοκίνητο προς τη λεωφόρο Γρηγορίου Λαμπράκη. Πέρασαν μπροστά από το καφενείο του Παπαδάκη, που ήταν κι αυτό στην Ελ. Βενιζέλου και Ζέας, ακριβώς απέναντι από το ιατρείο του Βαρδινογιάννη κι έστριψαν δεξιά στην οδό Δεληγιώργη

«Ο Βαρδινογιάννης κατάλαβε τι συνέβαινε και έκανε να τραβήξει πιστόλι
αλλά δέχτηκε τρεις σφαίρες από το πιστόλι του Καπαρέλη και έπεσε νεκρός» (Μαρτυρία Θόδωρου Ξηροτάγαρου).
Αμέσως η ομάδα εγκατέλειψε το αυτοκίνητο και οι τσιλιαδόροι άρχισαν να
πυροβολούν στον αέρα –το σύνθημα της υποχώρησης. Δύο μαχητές έπεσαν νεκροί από τα πυρά της προσωπικής φρουράς του Βαρδινογιάννη και ο «Βίλλυ» έστριψε τρέχοντας προς την οδό Δεληγιώργη. Ήταν η τελευταία φορά που τον έβλεπαν. Όπως μαθεύτηκε αργότερα, συνελήφθη αφού προσπάθησε να κρυφτεί πίσω από τη σκάφη μιάς γριάς που έβαλε τις φωνές και τραυματισμένο τον παρέδωσαν στα κεντρικά των SS όπου και εξέπνευσε μετά από βασανιστήρια. Οι άνδρες της Ασφάλειας σκότωσαν επίσης επί τόπου ένα νεαρό λούστρο αρμένικης καταγωγής ο οποίος μετά τους πυροβολισμούς άρχισε να τρέχει, στοιχείο που τον στοχοποίησε ως βασικό συνεργό.«Γυάλιζε τα παπούτσια του Βαρδινογιάννη και μάζευε πληροφορίες. Τελικά τον βρήκαμε στο γεφυράκι της Πειραιώς από κάτω, στον Κεραμεικό. Σπασμένα χέρια, σπασμένα πόδια…Παλικάρι. Ένα ψηλό παιδί. Αρτίν τον ξέραμε…» (Μαρτυρία Θόδωρου Ξηροτάγαρου).

Σημειωτέον ότι το καφενείο του Παπαδάκη (που προαναφέρθηκε) και το καφενείο του Ρουσάκη, που ήταν Ελ. Βενιζέλου και Θεάτρου, ήταν στέκια Κρητών από τα προπολεμικά χρόνια και βεβαίως μελών του σωματείου τους. Εκείνη την ώρα τα καφενεία είχαν κόσμο, που αναστατώθηκε και σάστισε.Αλλοι προσπαθούσαν να δουν τι γίνεται και άλλοι να σωθούν.

Σα να επρόκειτο για σύνθημα εκκαθαριστικής επιχείρησης, οι εκτελέσεις
ΕΔΕΣιτών και «αντιδραστικών» στον Πειραιά κορυφώθηκαν τη βδομάδα που ακολούθησε τη δολοφονία του Βαρδινογιάννη.

 

Πηγές :

1.«Το Τιμωρό χέρι του Λαού – Η δράση του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ στην κατεχόμενη Αθήνα του Ιάσωνα Χανδρινού
(1942-1944)» / Εκδόσεις «Θεμέλιο» 2012

2. «Της Κατοχής – Μνήμες μικρές σαν χρέος» του Τάκη Μπενά / Εκδόσεις «Θεμέλιο» 1990, σ. 92

3.«Ο Πειραιάς στην Εθνική Αντίσταση» του Νίκανδρου Κεπέση / Εκδόσεις «Σύνδεσμος Σημών Πειραιά – Δυτικής Αττικής» 1980

4. Εφημερίδα των Συντακτών / Τάσος Κωστόπουλος

 

Σημ.1 : Στο site της «Αδελφότητας Κρητών Πειραιά – Η Ομόνοια»( απ’ όπου και η λουστραρισμένη φωτογραφία) αναγράφεται ότι ο Ιωσήφ Βαρδινογιάννης φονεύθηκε (στις 24 κι όχι στις 22 Σεπτεμβρίου) απο…Γερμανούς!

Σημ.2 : Την ίδια μέρα δολοφονίας του Σήφη Βαρδινογιάννη (22 Σεπτεμβρίου 1944) Ελασίτες πυροβολούν φάλαγγα των Γερμανών σε περιφερειακό δρόμο των Τρικάλων. Δύο μέρες μετά, οι Γερμανοί εκτελούν 24 άνδρες και μία γυναίκα (Μαρία Αθ. Εξάρχου που αντιστάθηκε σθεναρά) στον Προφήτη Ηλία του χωριού Βασιλική στην Καλαμπάκα, ως αντίποινα, αφού πρώτα τους ανάγκασαν να σκάψουν δύο ομαδικούς τάφους.

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s